Oby nie z towarzyszy od Groka… Nowe badanie przeprowadzone przez amerykańską organizację non-profit Common Sense Media, zajmującą się życiem dzieci i rodzin, wykazało, że zdecydowana większość amerykańskich nastolatków (72%) przynajmniej raz spróbowała korzystać z towarzysza AI. Przez „towarzysza” badanie rozumie chatboty AI zaprojektowane do prowadzenia bardziej osobistych rozmów, a nie asystentów AI pełniących rolę pomocników przy odrabianiu lekcji, generatorów obrazów czy asystentów głosowych odpowiadających jedynie na pytania.
Na przykład definicja towarzysza AI w tym badaniu obejmuje cyfrowe persony AI dostarczane przez firmy takie jak Character.AI czy Replika, ale także ogólnego przeznaczenia chatboty, jak ChatGPT czy Claude, które mogą być wykorzystywane do bardziej osobistych rozmów, jeśli użytkownik tego chce.
Wyniki badań nie pozostawiają złudzeń
Badanie wykazało, że rozmowy z AI wydają się atrakcyjne dla amerykańskich nastolatków (w wieku 13–17 lat), ponieważ nie tylko prawie trzy czwarte z nich wypróbowało towarzysza AI, ale także 52% zadeklarowało, że są jego regularnymi użytkownikami. Wśród tych, którzy korzystają z takich towarzyszy regularnie, 13% rozmawia z nimi codziennie, a 21% kilka razy w tygodniu.
Chłopcy (31%) byli też nieco bardziej skłonni niż dziewczęta (25%) do stwierdzenia, że nigdy nie korzystali z towarzysza AI — wśród jednej czwartej nastolatków, którzy przyznali, że nigdy tego nie próbowali.
Wnioski oparto na badaniu przeprowadzonym w kwietniu i maju 2025 roku na reprezentatywnej próbie 1060 nastolatków. Zrealizowali je badacze z NORC przy Uniwersytecie Chicagowskim. Już wcześniej pojawiały się obawy dotyczące wpływu AI na dobrostan młodzieży — m.in. firma Character.AI została pozwana w związku z samobójstwem nastolatka na Florydzie oraz za promowanie przemocy w Teksasie. Istnieje także wiele doniesień opisujących potencjalne zagrożenia związane z wykorzystywaniem AI w terapii.
Wyniki nowego badania Common Sense Media oferują wczesne zrozumienie tego, jak młodzi ludzie korzystają z AI do symulowania ludzkich interakcji, co może obejmować wirtualne przyjaźnie, wsparcie emocjonalne, terapię czy gry fabularne.
Analiza przyjrzała się także innym zachowaniom związanym z korzystaniem z towarzyszy AI przez nastolatków, w tym temu, do jakich zadań ich używają, dlaczego oraz jakie są tego efekty.
Na przykład prawie połowa (46%) stwierdziła, że postrzega towarzyszy AI jako narzędzia lub programy, a 33% — że korzysta z nich w celach społecznych i relacyjnych. Nastolatki przyznały, że używają towarzyszy AI z różnych powodów: dla rozrywki (30%), z ciekawości wobec technologii AI (28%), dla uzyskania porad (18%) oraz dlatego, że są zawsze dostępni (17%).
Połowa nastolatków (50%) powiedziała, że nie ufa informacjom dostarczanym przez towarzyszy AI. Jednak starsi nastolatkowie są mniej skłonni ufać poradom AI w porównaniu z młodszymi w wieku 13–14 lat — odpowiednio 20% wobec 27%.
Jedna trzecia nastolatków stwierdziła, że rozmowy z AI są dla nich bardziej satysfakcjonujące niż te z prawdziwymi przyjaciółmi, choć większość (67%) była przeciwnego zdania.
Co więcej, 39% wykorzystywało rozmowy z AI jako trening przed interakcjami w prawdziwym życiu — 39% przyznało, że zastosowało umiejętności najpierw przećwiczone z AI w realnych sytuacjach. Wśród ćwiczonych umiejętności na pierwszym miejscu znalazły się kompetencje społeczne (39%), następnie sposoby rozpoczynania rozmów (18%), udzielanie porad (14%) i wyrażanie emocji (13%).
Jeśli chodzi o to, czy relacje w prawdziwym życiu zostaną zastąpione przez technologię, pojawił się jeden pozytywny wniosek: 80% nastolatków korzystających z towarzyszy AI stwierdziło, że spędza więcej czasu z prawdziwymi przyjaciółmi niż ze swoimi chatbotami AI. Tylko 6% przyznało, że jest odwrotnie.
Czytaj też: