Tłumacze, telemarketerzy i pracownicy obsługi klienta, czyli przedstawiciele tych zawodów, w których większość ludzi ma osobiste doświadczenia z AI, najbardziej obawiają się negatywnego wpływu sztucznej inteligencji na ich pracę.
Polacy podzieleni w podejściu do AI
Psycholog z Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Dominika Maison sprawdziła, jak Polacy postrzegają zagrożenia rynku pracy ze strony sztucznej inteligencji. Według raportu „Polacy o sztucznej inteligencji w miejscu pracy” Polacy są podzieleni niemal po równo w ocenie sztucznej inteligencji:
- 49 proc. widzi w niej więcej korzyści,
- 51 proc. uważa, że wiąże się z nią więcej zagrożeń.
W porównaniu z ubiegłym rokiem zwiększa się odsetek osób postrzegających AI pozytywnie. Więcej korzyści dostrzegają mężczyźni (55 proc.) i osoby z wyższym wykształceniem (55 proc.), podczas gdy kobiety i osoby z niższym wykształceniem częściej koncentrują się na zagrożeniach.
58 proc. Polaków uważa, że AI spowoduje utratę pracy przez wielu ludzi w Polsce, choć tylko 16 proc. badanych czuje się osobiście zagrożonych.
– To, że aż 58 proc. Polaków uważa, że AI odbierze pracę wielu ludziom, a tylko 16% czuje się osobiście zagrożonych, pokazuje klasyczny efekt psychologiczny asymetrii postrzegania, który polega na przekonaniu, że negatywne zdarzenia dotkną innych, nie nas. Dotyczy to również postrzegania zagrożenia własnej pracy przez rozwiązania AI. Ten rozdźwięk może sprawić, że pracownicy zbyt wolno zareagują na realne wyzwania zmian technologii i rozwiązań z wykorzystaniem AI i nie zdążą się odpowiednią przygotować na nadchodzące zmiany – komentuje wyniki badania prof. Dominika Maison.
CZYTAJ TEŻ: Amerykanie zachęcają Europę do deregulacji w danych. Czy Bruksela będzie umiała zrobić to dobrze?
CZYTAJ TEŻ: AI Act w praktyce: firmy i instytucje wchodzą w erę zgodności
AI zastąpi ich w pracy. O tych zawodach mówi się najczęściej
Ponad połowa badanych uważa, że AI nigdy lub dopiero w bardzo odległej przyszłości zastąpi ich zawód. Starsi częściej wierzą, że ich profesje są „niezastępowalne”, podczas gdy młodsi (poniżej 35 r.ż.) częściej przewidują zmiany w horyzoncie 3–5 lat.
Na liście najbardziej narażonych przez AI zawodów Polacy umieścili profesje, z którymi kojarzą już konkretne zastosowania AI. Chodzi o:
- tłumaczy (52 proc.),
- telemarketerów (40 proc.),
- pracowników obsługi klienta (40 proc.).
Najmniej narażone na utratę pracy w związku z rozwojem AI zdaniem Polaków są:
- lekarze,
- specjaliści PR,
- artyści.
– Grupa najbardziej obawiającą się zastąpienia ich w miejscu pracy przez rozwiązania AI są najmłodsi Polacy – osoby w wieku poniżej 35 roku życia. Drugą grupa są osoby, które ogólnie postrzegają AI jako coś korzystnego – oni właśnie częściej niż pozostali czują się zagrożeni zastąpieniem ich w miejscu pracy przez sztuczną inteligencję. Możliwe, że osoby pozytywnie nastawione do AI mają równocześnie większą świadomość realnych możliwości tej technologii i jej wpływu na rynek pracy – mówi prof. Dominika Maison.
Pracodawcy robią niewiele, by przygotować pracowników na AI
Autorka badania zapytała również o ocenę działań pracodawców dotyczących przygotowania firmy na wdrażanie AI. Wyniki pokazały, że jedynie jedna piąta osób pracujących dostrzega, że ich pracodawca podejmuje działania chroniące zatrudnienie w związku z AI – głównie są to szkolenia podnoszące kwalifikacje lub przebranżowienie.
Zdaniem badanych większość firm nie podejmuje żadnych inicjatyw, choć część pracowników chciałaby, by to się zmieniło.
Podobne wnioski płyną z raportu Adecco Group „Leading in the Age of AI”. Zgodnie z nim tylko jedna czwarta pracowników deklaruje, że przeszła jakiekolwiek szkolenie dotyczące praktycznego wykorzystania AI w pracy. Aż jedna trzecia firm nie posiada żadnej formalnej polityki dotyczącej stosowania AI.
Jednocześnie firmy mają wysokie oczekiwania, jeśli chodzi o dostosowanie się pracowników do zmian związanych z AI. 60 proc. z nich oczekuje, że pracownicy sami zaktualizują swoje kompetencje, role i obowiązki.