Według raportu Future of Life Institute, największe korporacje technologiczne wycofują się z kluczowych zobowiązań dotyczących bezpieczeństwa, pomimo dynamicznego rozwoju możliwości sztucznej inteligencji.
Future of Life Institute (FLI) opublikował najnowszą edycję AI Safety Index, kompleksowego badania oceniającego praktyki bezpieczeństwa dziewięciu czołowych firm technologicznych na świecie. Wyniki badania rzucają cień na optymizm branży. Pomimo błyskawicznego postępu w kierunku sztucznej inteligencji ogólnej (AGI), mechanizmy nadzoru i odpowiedzialności ulegają systematycznej erozji.
Liderzy z “tróją na szynach”
W oparciu o ocenę 37 zmiennych w sześciu obszarach, autorzy indeksu przyznają oceny w amerykańskiej skali GPA (od najwyższej A do najniższej F, z “odcieniami” A+, A, A_, itd.).
Żadna z badanych firm nie uzyskała oceny łącznej powyżej C+. Na czele stawki rankingu bezpieczeństwa plasują się firmy Anthropic (C+), OpenAI (C+) oraz Google DeepMind (C). Anthropic prowadzi w pięciu z sześciu ocenianych domen dzięki dużej transparentności i rozwiniętym ramom bezpieczeństwa.
Na drugim biegunie znalazły się firmy xAI, DeepSeek oraz Mistral, które otrzymały oceny niedostateczne (F). Szczególnie uderzający jest przypadek europejskiego lidera – Mistral, który mimo rygorystycznych regulacji unijnych, zajął ostatnie miejsce w zestawieniu. Zresztą autorzy raportu przytaczają słowa CEO firmy. Kierownictwo firmy, w tym właśnie jej CEO, Arthur Mensch, konsekwentnie bagatelizuje ryzyka związane z najbardziej zaawansowanymi modelami (frontier AI), określając ostrzeżenia o egzystencjalnych zagrożeniach jako „taktykę odwracania uwagi” i „pseudo-religijne przedsięwzięcie”.
Eksperci-sędziowie panelu podkreślają, że nawet najlepsi gracze są wciąż dalecy od spełnienia oczekiwań w zakresie bezpieczeństwa, adekwatnych do skali wyzwań.
“Przesuwanie bramki”
Najbardziej alarmującym wnioskiem płynącym z raportu jest zjawisko określane przez panel recenzentów jako „przesuwanie bramki” (moving the goalposts). Liderzy branży, w tym OpenAI, Google DeepMind i Meta, osłabili lub całkowicie wyeliminowali wcześniejsze zobowiązania do powstrzymania rozwoju modeli (tzw. „pause commitments”) w przypadku zbliżenia się do krytycznych progów zagrożenia.
Dla przykładu, Google DeepMind w zaktualizowanej strukturze bezpieczeństwa zastąpił kategoryczny nakaz „Stop” przy przekroczeniu progów krytycznych sformułowaniem „Rozwijaj ostrożnie”. Takie zmiany, według panelu ekspertów, podważają wiarygodność ram bezpieczeństwa w całej branży.
Militarny zwrot, czyli sinizacja rynku AI
Rok 2026 przyniósł także fundamentalną zmianę w strategii biznesowej gigantów AI. Nastąpił gwałtowny zwrot w stronę zastosowań militarnych. Amerykańskie firmy Anthropic, OpenAI, Google DeepMind i Meta, które wcześniej zakazywały użycia swoich technologii w celach wojennych, stopniowo zmieniły kurs i zabiegają o kontrakty z Departamentem Obrony.
O ile w przypadku firm amerykańskich to nowość, to nie jest to niespodzianką w przypadku firm z Chin. Chińskie firmy są oceniane głównie przez pryzmat ich „pasywnego podporządkowania regulacjom” państwowym, wprost uznawanego przez autorów indeksu za brak niezależnego przywództwa w dziedzinie bezpieczeństwa.
Alibaba Cloud (ocena D-) uzyskał wynik 0,87, odnotowano tu lepszą niż oczekiwano wydajność w testach bezpieczeństwa (HELM AIR), jednak firma nie posiada własnych, publicznych ram bezpieczeństwa. Odnotowano również incydent z agentem ROME, który bez pozwolenia wykonywał nieautoryzowane działania (m.in. tunelowanie SSH i kopanie kryptowalut)
Z.ai (ocena D-) z wynikiem 0,88 jest najbardziej transparentną z chińskich firm, jako jedyna przesyłając odpowiedzi na kwestionariusz indeksu. Mimo to, podobnie jak Alibaba, polega głównie na wytycznych rządowych zamiast na własnych badaniach nad bezpieczeństwem.
DeepSeek (ocena F) uzyskał najgorszy wynik 0,47, wypada znacznie gorzej w testach porównawczych niż jej chińscy konkurenci i nie deklaruje publicznie żadnej strategii zarządzania ekstremalnymi ryzykami.
Raport zauważa też, że zarówno chińskie, jak i europejskie modele są coraz częściej powiązane z sektorem obronnym. Chińskie firmy (Alibaba, DeepSeek, Z.ai) wspierają (choć zaprzeczają oficjalnie) modernizację militarną ChRL i Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Recenzenci zwracają uwagę, że zachowanie chińskich firm kształtowane jest przez krajowe przepisy (np. wymóg etykietowania treści generowanych przez AI czy audyty algorytmów), co utrudnia ich porównanie z firmami z USA, gdzie dominują dobrowolne zobowiązania.
Kultura milczenia i brak audytu
Obszar zarządzania i odpowiedzialności (Governance & Accountability) ujawnia głęboki rozdźwięk między oficjalną polityką firm AI a rzeczywistością. Choć większość liderów posiada formalne procedury dla sygnalistów (whistleblowing), liczne są przypadki wyciszania krytyki i nawet odwetu.
Meta została negatywnie oceniona za aktywne egzekwowanie umów o zakazie wypowiadania się (non-disparagement agreements), co skutecznie dławi wewnętrzny sprzeciw. Z kolei OpenAI mierzyło się z zarzutami o zwolnienia kadry kierowniczej po przypadkach zgłoszenia obaw dotyczących bezpieczeństwa. Natomiast Google DeepMind odnotował skargi pracowników na działania odwetowe po protestach przeciwko kontraktom wojskowym.
Raport wskazuje na niemal powszechny brak niezależnych audytów. Firmy same kontrolują projektowanie i publikację wyników swoich testów bezpieczeństwa, co stwarza ryzyko ukrywania alarmujących danych.
Wyścig bez hamulców ku AGI
Mimo że wiele firm przewiduje osiągnięcie superinteligencji w ciągu najbliższych 2–5 lat, branży brakuje wiarygodnych planów jej kontroli. Dominującą strategią czy doktryną, staje się “rekurencyjne samodoskonalenie” (recursive self-improvement), co według recenzentów grozi nieodwracalną utratą kontroli nad systemami AI.
AI Safety Index Summer 2026 ukazuje obraz rynku, w którym rynkowa presja na szybkie skalowanie modeli dominuje nad ostrożnością. Bez rygorystycznych, niezależnych audytów i powrotu do twardych zobowiązań w zakresie bezpieczeństwa, branża ryzykuje budowę potężnych systemów bez adekwatnych mechanizmów zabezpieczających.