Jak wynika z najnowszej edycji raportu justjoin.it oraz rocketjobs.pl „Jak pracować, by nie żałować?”, przez polski rynek pracy przechodzi transformacja wywołana upowszechnieniem sztucznej inteligencji. Pracownicy są świadomi potrzeby adaptacji, szans i ryzyka, jakie niesie AI.
Sztuczna inteligencja przestała być futurystyczną wizją, a stała się codziennym narzędziem w polskich biurach, dowodzi trzecia edycja raportu Justjoin.it i rocketjobs.pl. Z badań przeprowadzonych na grupie ponad 1500 polskich pracowników umysłowych, w tym specjalistów IT, wynika, że aż 64% badanych korzysta z AI w pracy, w tym 41% robi to systematycznie. Najpopularniejszym narzędziem jest Chat GPT, używany przez 82% badanych.
AI zjada kompetencje
Polscy pracownicy wykorzystują AI głównie do wyszukiwania informacji (48%), tworzenia treści (42%) i tłumaczeń (39%). Główną korzyścią jest w ich ocenie wzrost wydajności. 71% ankietowanych uważa, że AI pozwala im wykonywać standardowe zadania szybciej i efektywniej.
Dwie trzecie pracowników umysłowych jest świadoma faktu, że ich zawód zmieni się w ciągu najbliższych pięciu lat. Ponad połowa przewiduje, że ich kompetencje zdezaktualizują się do 2030 roku. Choć co trzeci pracownik widzi w sztucznej inteligencji szansę na rozwój kariery, to 28%, postrzega ją jako potencjalne zagrożenie dla swojego miejsca pracy.
CZYTAJ TEŻ: Agent AI w każdej firmie. To realny scenariusz
CZYTAJ TEŻ: Rośnie „dług technologiczny”. Bez kompetencji AI nie będzie rozwoju przemysłu
Największą presję odczuwają specjaliści IT. 68% z nich zakłada, że do 2030 roku połowa ich kwalifikacji przestanie być użyteczna. Co piąty specjalista IT uważa, że jego zawód jest zagrożony przez AI podczas gdy wśród pracowników biurowych odsetek ten wynosi 11%.
Dobre chęci pokonania luki kompetencyjnej
Badanie ujawnia istotną lukę kompetencyjną. Chociaż obsługa narzędzi AI została wskazana jako najbardziej przyszłościowa kompetencja (45% wskazań), to tylko 39% badanych ocenia swoje umiejętności w tym zakresie jako dobre lub bardzo dobre.
Polacy wykazują wysoką świadomość konieczności rozwoju. 85% deklaruje aktywne poszerzanie kompetencji. Najważniejszą motywację stanowi chęć bycia lepszym w zawodzie (93%), wyższe zarobki (92%) oraz awans (82%). Jednocześnie aż 45% respondentów zdobywa nowe umiejętności także z obawy przed utratą pracy.
Deklarowana chęć rozwoju nie zawsze przekłada się na realne zaangażowanie. Co trzeci pracownik poświęca na rozwój zawodowy zaledwie do 5 godzin miesięcznie. Powodem jest brak czasu (47%) oraz zbyt wysokie ceny szkoleń (41%).
Kluczowym problemem wobec zmiany jaką wnosi AI na rynek pracy, jest więc brak spójnej strategii edukacyjnej ze strony firm. Pracownicy oczekują wsparcia. 42% uważa nawet, że to pracodawca powinien w 100% finansować szkolenia z AI. Tymczasem jedynie 39% badanych otrzymało od pracodawcy jakąkolwiek ofertę kursów w zakresie AI. Natomiast 36% respondentów uważa, że pracodawca oczekuje od nich zdobywania tych kompetencji we własnym zakresie.
Spadek satysfakcji, wzrost pesymizmu
Wobec rosnącej presji i braku wsparcia ze strony pracodawcy, 42% pracowników przyznaje, że nie nadąża za nowinkami technologicznymi, a 38% czuje się przytłoczonych nadmiarem informacji na temat AI. Ponadto, ponad 1/3 pracowników (35%) czuje się, jakby oszukiwała, wykonując swoje zadania z pomocą AI.
W porównaniu z ubiegłoroczną edycją raportu, satysfakcja pracowników umysłowych z pracy w Polsce pozostaje wysoka (80% zadowolonych), ale obniżyła się. Za „dobry zawód” polscy pracownicy umysłowi nadal uważają ten, który zapewnia wysokie zarobki (42%) i stabilność zatrudnienia (37%), ale równie ważna staje się satysfakcja (32%) i komfort psychiczny.
W kontekście nadchodzących zmian, 2/3 pracowników patrzy na swoją przyszłość zawodową z optymizmem. Optymizm ten obniża się wraz z wiekiem respondentów. Od 70% wśród pokolenia Z, do 54% w pokoleniu X. To także sygnał potrzeby wsparcia starszych pracowników w reskillingu i upskillingu.
Polski rynek pracy stoi przed koniecznością szybkiego przełamania luki kompetencyjnej – różnicy między wysoką świadomością potrzeby opanowania AI a niskim faktycznym poziomem umiejętności. Jak podkreślają autorzy raportu, kluczem jest dziś nie tyle wiedza, co umiejętność ciągłego uczenia się i adaptacji do nowych warunków.